soil colloid
เราควรศึกษา ปัจจัย การแลกเปลี่ยนประจุบวกในดิน และหลักความรู้เรื่อง C.E.C รวมทั้งประโยชน์ และ ความสำคัญของการแลกเปลี่ยน ประจุบวกของดิน จากนั้น เราก็ไปศึกษา เรื่องของดินกรด เทคนิคการวัด ความเป็นกรดของดิน การเกิดกรดของดิน
ปัญหา ที่เราต้องแก้ไข เช่นการแก้ไข ดินเป็นกรด จนไปถึง ประโยชน์ ของการใส่ปูน

เริ่มเรื่อง : “Chemical Properties of Soil”
เล่าถึงเรื่อง ดินทั่วๆไป – ส่วนประกอบของดิน ต่างๆ ที่มีมากสุด ก็ได้แก่ อนินทรียวัตถุ มาจากการสลายตัว ของ แร่ธาตุ ชั้นกิน โดยมันสามารถแปลเป็นคุณสมบัติทางเคมี และเกิดประจุ Ion ได้ด้วย ยึงนำมาเขียนเพื่อ ให้ความรู้เกษตกร ให้มีความรู้ลึกซึ้งเรื่องดิน และ เคมีในดิน

เริ่มต้นที่สารคอลลอยด์ในดิน – เมื่อมันเกิดสภาพเป็นสารคอลลอยด์ (Colloidal State) หรือสภาพที่เราเรียกว่า “heterogenous mixture” นำไปละลายจนเกิดสภาะวะที่แยกไม่ได้ด้วยการกรองอีกต่อไป เป็นระดับ homogenous mixture นั่นแหละ ในสภาพที่เป็นสภาวะกึ่งกลาง ของดิน เราจะเรียกว่า คอลลอยด์ในดิน คือความไม่เป็นเนื้อเดียวกัน และ ไม่ตกตะกอน มี 2 องค์ประกอบ ได้แก่ Dispersion Medium เป็นส่วนตัวกลาง อาจเป็นของเหลว หรืออากาศ และอีกส่วน เป็น Disperse Phase เป็นส่วนของสารแขวนลอย โดยเรามุ่งเน้นหาส่วนที่มีขนาดเล้กกว่า 1 ไมครอน ลงมา

ตอนนี้เอง เราได้เข้ามาถึงส่วนที่น่าสนใจ ของเนื้อหาของดิน คือเรื่อง Inorganic Colloid, เป็นสารอนินทรีย์ ที่ผสมระหว่าง Silicate Clay และ Hydrous Oxide ของ เหล็ก และ อลูมิเนียม

อีกส่วน เราจะเรียกว่า Organic Colloid พวก ฮิวมัส ไอ้ส่วนเหล่านี้แหละ ที่เป็นความรู้ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาดิน ให้ดียิ่งขึ้น รวมไปถึงการใช้สาร Bio-Chem ต่างๆ ในการบำรุงดิน สิ่งหนึ่งที่น่าสนใจเป็นพิเศษ คือเรื่องของการออ่อนตัวในส่วนผสมของดินนั้นๆ เรียกว่า Cohesion และ Plasticity ซึ่งในแต่ละดิน จะมีความเหนียวที่แตกต่างกัน นั่นทำให้มันสามารถ ดึงดูดอนุภาคของน้ำ ที่ผิวดินได้ต่างกัน คือเรื่องของการอุ้มน้ำในดิน

ดิน และการดูดซึมของราก

ต่อมา ขอนำเสนอเรื่อง ประจุในดิน, ประจุลบ และการ ดูดยึด ของประจุบวก โดยธรรมชาติ มันจะมีประจุลบจำนวนมากกว่าประจุบวก มันจึงสามารถดึงดูดประจุบวกได้มากในสัดส่วนที่เท่ากันได้ เรียกว่า Ionic Double Layer ส่วนเมื่อดิน ที่เราเรียกในส่วนของ Clay เมื่อมันอยู่ในสภาพ แขวนลอย มีน้ำ และ ประจุบวกอยู่เต็มไปหมด มันคือ “Clay Micelle” การจับกันอย่างหลวมๆ เกิด “exchangeable cation” ที่มา (Plaster, 1985, pp.182)

ซิลิเกตเคลย์ – แคตไอออน ปัจจัยเรื่องความรู้ที่แท้จริง ของแร่ธาตุ และการบำรุงดิน
โดยเราจะ เริ่มจาก ธาตุซิลิกา 1 อะตอม หรือ silica tetrahedral unit โดยจะมีการจับตัวกันคล้ายรังผึ้ง โดยเป็น silica tetrahedral sheet
โดยจะมีโครงสร้างผลึกของ “kaolinite” สูตร Si4 Al4 O10 (OH)8 ตัวนี้จะพบอยู่ในดิน ซึ่งการบำรุงดิน เราต้องรู้หลักของการผสมสารเคมีหรือ Bio-Chem ต่างๆให้เหมาะสม และ เราต้องรู้สภาพดิน และสิ่งที่พืชชอบ โดยให้เราลองทำความเข้าใจเกี่ยวกับ ความสามารถในการแลกเปลี่ยน ไอออนบวก หรือ CEC

หากเรา เข้าใจ จะพบว่า ดินภาคกลาง และ ภาคเหนือ จะมีค่า CEC มากกว่าภาคอื่น

ในเรื่องของการเกษตร – C.E.C. เกี่ยวกับเรื่องแร่ธาตุ สารอาหารในดิน ที่พืชต้องการ การปลูกพืชผลในดิน พืชจะใช้ แคตไอออน โดยเราสามารถเพิ่ม ปุ๋ยโปรแตสเซียมลงไปในดิน แต่หาก เรามีดินเหนียว มีเกลือเยอะ ก็อาจเติมแคลเซียมลงไป และลดความเป็นกรดของดินลงไป โดยขึ้นอยู่กับปริมาณ ไฮโดนเจนไอออน

สุดท้าย ความรู้เหล่านี้ อาจมีบกพร่องได้บ้าง เพราะ เราเอง พยายามศึกษาและเขียนสรุปให้ แก่ผู้อ่าน ชาวเกษตรกรทั่วไปให้หันมาเอาใจใส่ อินทรีย์วัตถุ และทำความเข้าใจเรื่องดิน และ ต้องขอขอบคุณ Kladee ที่ให้โอกาส ได้ ถ่ายทอดความรู้ เรื่องดิน ให้เราเข้าใจมากขึ้น หากมีข้อผิดพลาดประการใด ก็แจ้งให้เราได้ปรับปรุงมาได้เลย เราจะพยายามทำผลงาน เนื้อหา สรุปเรื่อง ดิน และ การปลูกพืชผักต่างๆ ให้ได้ผลดี ให้มีคุณภาพมากกว่านี้